Chùa Bối Khê nay thuộc thôn Song Khê, xã Tam Hưng, Hà Nội, gắn với huyện Thanh Oai cũ. Chùa có tên chữ là Đại Bi tự, còn được gọi là chùa Bối, chùa Hai Chuông. Đây là một trong những ngôi chùa cổ nổi bật của vùng đồng bằng Bắc Bộ, được khởi dựng từ thời Trần, năm 1338.

Điểm đặc biệt của Chùa Bối Khê là sự hòa quyện giữa Phật giáo và tín ngưỡng dân gian. Chùa thờ Phật, thờ Pháp Vũ trong hệ thống Tứ Pháp, đồng thời thờ Đức Thánh Bối Nguyễn Bình An, vị thiền sư được nhân dân tôn kính. Cách thờ “tiền Phật, hậu Thánh” làm cho ngôi chùa không chỉ là nơi tu hành, lễ Phật, mà còn là không gian tâm linh gắn bó sâu sắc với đời sống làng xã.

Về kiến trúc, Chùa Bối Khê có bố cục “nội công ngoại quốc”, gồm nhiều hạng mục nối tiếp nhau như ngũ môn quan, cầu gạch, tam quan, nhà bia, tiền đường, thượng điện, điện Thánh, nhà Tổ, nhà Mẫu và vườn tháp. Qua nhiều lần trùng tu, chùa vẫn giữ được dáng vẻ cổ kính, bề thế. Những mái ngói rêu phong, hệ thống cột gỗ, các mảng chạm trang trí và không gian sân chùa tạo nên vẻ trầm mặc rất riêng.

Trong chùa còn lưu giữ nhiều di vật quý. Đáng chú ý có hệ thống tượng Phật cổ, tượng Quan Âm nhiều tay, các bia đá, chuông đồng và những dấu tích kiến trúc gỗ có giá trị. Chùa cũng từng gắn với lịch sử kháng chiến, khi trong khuôn viên còn lưu giữ địa đạo – một chứng tích đặc biệt của thời kỳ chống thực dân Pháp.

Hằng năm, lễ hội Chùa Bối Khê diễn ra từ ngày mùng 10 đến 12 tháng Giêng âm lịch, với rước hội, tế lễ, dâng hương và nhiều sinh hoạt dân gian. Năm 2025, chùa được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt, khẳng định giá trị nổi bật về lịch sử, kiến trúc, tín ngưỡng và văn hóa.

Đến Chùa Bối Khê, du khách không chỉ lễ Phật hay vãn cảnh, mà còn bước vào một không gian di sản gần bảy thế kỷ. Dưới mái chùa cổ, ký ức Phật giáo thời Trần, tín ngưỡng cầu mưa của cư dân nông nghiệp và đời sống làng Việt vẫn lặng lẽ được gìn giữ qua từng thế hệ.