Đền An Phụ, thường được gọi là Đền Cao An Phụ hay Đền Cao, là một điểm đến linh thiêng nổi bật trong Quần thể di tích An Phụ – Kính Chủ – Nhẫm Dương, thuộc khu vực Kinh Môn, vùng Hải Dương cũ. Ngôi đền nằm trên đỉnh cao nhất của dãy An Phụ, giữa không gian núi rừng thoáng rộng, nhìn xuống vùng đồng bằng và sông nước xứ Đông. Quần thể An Phụ – Kính Chủ – Nhẫm Dương đã được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt năm 2016, cho thấy giá trị lớn về lịch sử, văn hóa và danh lam thắng cảnh của vùng đất này.

Đền An Phụ có tên tự là An Phụ Sơn Từ. Theo tư liệu của Cục Di sản văn hóa và Cổng thông tin thành phố Hải Phòng, đền thờ An Sinh Vương Trần Liễu, thân phụ của Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn. Tương truyền, đền được xây dựng từ thời Trần, khoảng thế kỷ XIII. Việc thờ Trần Liễu tại đây gắn với ký ức về dòng họ Trần, vùng đất An Sinh và khí phách Đông A trong lịch sử dân tộc.

Đường lên Đền An Phụ là một hành trình giàu cảm xúc. Du khách đi qua những bậc đá, dưới bóng cây xanh, càng lên cao không gian càng mở rộng. Đến sân đền, người ta có thể cảm nhận rõ vị thế “cao” của di tích: vừa gần trời mây, vừa bao quát núi non, làng mạc và sông đồng phía dưới. Chính cảnh quan ấy làm cho Đền An Phụ không chỉ là nơi dâng hương tưởng niệm, mà còn là một điểm ngắm cảnh đặc biệt của vùng Kinh Môn.

Trong khu vực An Phụ còn có chùa Tường Vân, còn gọi là Chùa Cao, thờ Phật và Phật hoàng Trần Nhân Tông, vị sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Gần đền là tượng đài Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn bằng đá, một điểm nhấn lớn của không gian di tích. Hình tượng Trần Hưng Đạo đứng uy nghi trên núi An Phụ tạo nên sự tiếp nối giữa người cha Trần Liễu và người con Trần Quốc Tuấn, giữa tín ngưỡng thờ tự và niềm tự hào lịch sử.

Lễ hội Đền Cao An Phụ được tổ chức hằng năm, trong đó lễ chính gắn với ngày mồng 1 tháng Tư âm lịch, ngày giỗ của An Sinh Vương Trần Liễu. Năm 2022, lễ hội Đền Cao An Phụ được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là dịp để nhân dân và du khách thập phương dâng hương, tưởng niệm tiền nhân, đồng thời tham gia các sinh hoạt văn hóa truyền thống của vùng xứ Đông.

Với du khách, Đền An Phụ là điểm nên ghé khi khám phá Kinh Môn và vùng Hải Dương cũ. Đến nơi đây, người ta không chỉ thăm một ngôi đền cổ trên núi, mà còn cảm nhận được chiều sâu của lịch sử nhà Trần, tín ngưỡng thờ danh nhân và vẻ đẹp núi non thanh tĩnh. Đền An Phụ vì thế mang trong mình cả sự linh thiêng, hào khí và nét trầm mặc rất riêng của di sản xứ Đông.