Hồ Thang Hen là một thắng cảnh nổi tiếng của Cao Bằng, thuộc xã Trà Lĩnh, tỉnh Cao Bằng, cách trung tâm tỉnh khoảng 30 km về phía bắc. Theo Nghị quyết sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025, xã Trà Lĩnh được hình thành từ thị trấn Trà Lĩnh, xã Cao Chương và xã Quốc Toản trước đây.

Tên gọi Thang Hen trong tiếng Tày thường được hiểu là “đuôi ong”, bởi khi nhìn từ trên cao, hồ có dáng thon dài, uốn mềm giữa thung lũng đá vôi. Hồ chính có hình thoi, rộng khoảng 300 mét, dài hơn 1.000 mét, nằm trong hệ thống 36 hồ lớn nhỏ trên vùng núi cao.

Điểm làm nên vẻ đẹp của Hồ Thang Hen là màu nước xanh ngọc, mặt hồ phẳng lặng và những dãy núi đá vôi bao quanh. Vào buổi sớm, sương mỏng phủ trên mặt nước, bóng núi và cây rừng in xuống lòng hồ, tạo nên khung cảnh yên bình, trong trẻo. Khi trời nắng, màu nước thay đổi theo ánh sáng, lúc xanh thẫm, lúc trong sáng như một tấm gương giữa núi rừng.

Hồ Thang Hen còn gắn với truyền thuyết dân gian của người Tày về chàng Sung và 36 bước chân hóa thành hệ thống hồ trong vùng Trà Lĩnh. Câu chuyện ấy làm cho cảnh quan nơi đây không chỉ đẹp về thiên nhiên, mà còn có thêm chiều sâu văn hóa bản địa.

Hệ thống hồ Thang Hen cũng là một điểm nổi bật trong Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, góp phần thể hiện giá trị địa chất karst, thủy văn hang ngầm và cảnh quan núi đá đặc sắc của vùng biên viễn.