Khu danh thắng Tây Thiên là một điểm du lịch văn hóa tâm linh nổi tiếng của vùng Vĩnh Phúc cũ, nằm trong không gian núi rừng Tam Đảo. Theo Cục Di sản văn hóa, Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Tây Thiên – Tam Đảo nằm trong thung lũng lòng chảo của sơn hệ Tam Đảo, có độ cao từ 54 mét đến 1.100 mét so với mực nước biển, cảnh quan đẹp và hùng vĩ.

Tây Thiên là nơi hội tụ giữa tín ngưỡng thờ Mẫu và Phật giáo. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết tên gọi Tây Thiên mang ý nghĩa gắn với “các nhà sư Tây Thiên”, tức các nhà sư từ Ấn Độ đến tu hành và truyền đạo. Từ lâu, vùng núi này đã được nhìn nhận như một không gian linh thiêng, có núi cao, rừng rậm, suối chảy, thác ghềnh và nhiều dấu tích tín ngưỡng.

Điểm đến trung tâm của quần thể là hệ thống đền, chùa, am, miếu nằm rải theo triền núi và dòng suối. Du khách thường bắt đầu từ khu vực Đền Thỏng, rồi tiếp tục hành trình lên Đền Cậu, Đền Cô, Đền Thượng và Thiền viện Trúc Lâm Tây Thiên. Trên đường đi, cảnh sắc núi rừng, tiếng suối và làn sương Tam Đảo tạo nên cảm giác vừa thanh tĩnh, vừa trang nghiêm.

Tây Thiên còn gắn với tín ngưỡng thờ Quốc Mẫu Tây Thiên Lăng Thị Tiêu. Lễ hội Tây Thiên được tổ chức hằng năm từ ngày 15 đến 17 tháng 2 âm lịch để tưởng nhớ và tri ân công đức Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu. Đây là một trong những dịp thu hút đông đảo người dân và du khách về hành hương, dâng hương, vãn cảnh.

Đến Tây Thiên, du khách không chỉ tìm về một điểm du lịch tâm linh. Đây còn là hành trình đi giữa thiên nhiên Tam Đảo, lắng nghe những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng và cảm nhận tinh thần “đến với Phật, về với Mẫu” rất riêng của vùng đất này.