Làng chài Cửa Vạn là một trong những điểm đến văn hóa đặc sắc trên Vịnh Hạ Long, nằm trong vùng lõi của Di sản – Kỳ quan thiên nhiên thế giới. Không nổi bật bằng những hang động kỳ vĩ hay bãi tắm sôi động, Cửa Vạn hấp dẫn du khách bởi vẻ bình yên của một không gian làng chài giữa núi đá và mặt nước xanh. Theo thông tin du lịch Quảng Ninh, Cửa Vạn thuộc tuyến tham quan số 3 trên Vịnh Hạ Long.

Điều làm nên sức hút của Cửa Vạn là khung cảnh mặt nước lặng, những nhà bè nhỏ, thuyền nan, lồng cá và các dãy núi đá vôi bao bọc xung quanh. Giữa không gian ấy, nhịp sống biển hiện lên chậm rãi hơn: tiếng mái chèo khua nhẹ, dáng thuyền lướt qua vách núi, màu sắc của những căn nhà nổi phản chiếu trên mặt nước. Cửa Vạn từng là một trong những cộng đồng ngư dân tiêu biểu trên vịnh, cùng với các làng chài như Vông Viêng, Ba Hang, tạo nên lớp văn hóa biển riêng trong lòng di sản Hạ Long.

Đến Cửa Vạn, du khách không chỉ ngắm cảnh mà còn có thể tìm hiểu đời sống của cư dân vạn chài. Những sinh hoạt như đánh bắt, nuôi trồng thủy sản, chèo thuyền, đan lưới, đi chợ nổi hay giao tiếp giữa các gia đình trên mặt nước từng tạo nên một nếp sống rất riêng. Đó là nếp sống gắn với con nước, con thuyền và kinh nghiệm đi biển được truyền qua nhiều thế hệ.

Một điểm đáng chú ý ở khu vực này là Trung tâm Văn hóa nổi Cửa Vạn. Đây là nơi trưng bày hình ảnh, hiện vật, giới thiệu đời sống thường ngày, phong tục, tập quán và vẻ đẹp văn hóa của cộng đồng ngư dân Hạ Long, bao gồm cả đời sống trên vịnh và quá trình tái định cư trên đất liền.

Ngày nay, Làng chài Cửa Vạn không chỉ là một điểm dừng trong hành trình tham quan Vịnh Hạ Long. Nơi đây còn nhắc du khách rằng di sản không chỉ có núi đá, hang động và mặt nước, mà còn có con người, ký ức cư trú và văn hóa biển. Giữa khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ, Cửa Vạn đem lại một cảm giác rất khác: yên tĩnh, mộc mạc và sâu lắng.