Làng gốm Chu Đậu là một điểm đến văn hóa – làng nghề nổi tiếng của vùng Hải Dương cũ, hiện thuộc xã Thái Tân, thành phố Hải Phòng. Tên gọi “Chu Đậu” thường được hiểu là “bến thuyền đỗ”, gợi nhớ vị trí làng ven dòng sông Thái Bình, nơi từng thuận lợi cho giao thương và đưa sản phẩm gốm đi xa. Trong bản đồ du lịch xứ Đông, Chu Đậu không chỉ là một làng nghề, mà còn là nơi lưu giữ ký ức về một dòng gốm cổ từng đạt đến trình độ rất cao của mỹ thuật Việt Nam.

Theo các kết quả nghiên cứu và khai quật khảo cổ, Chu Đậu là trung tâm sản xuất gốm sứ cao cấp xuất hiện từ cuối thế kỷ XIV, phát triển rực rỡ vào thế kỷ XV–XVI và tàn lụi vào cuối thế kỷ XVII. Từ năm 1986 đến 1991, di chỉ gốm Chu Đậu được khai quật nhiều lần, thu được số lượng lớn di vật gồm đồ gốm men và công cụ sản xuất. Những phát hiện này giúp khẳng định vị trí quan trọng của Chu Đậu trong lịch sử gốm cổ Việt Nam.

Điều làm gốm Chu Đậu đặc biệt là vẻ đẹp thanh nhã, màu men trong, dáng gốm mềm mại và hoa văn đậm tinh thần Việt. Trên những chiếc bình, đĩa, lọ, ấm hay chân đèn, người xem có thể bắt gặp hoa sen, hoa cúc, chim hạc, cá, rồng, phượng, cảnh mây nước và nhiều họa tiết dân gian. Mỗi nét vẽ không chỉ để trang trí, mà còn thể hiện cái nhìn của người Việt xưa về thiên nhiên, đời sống và sự hài hòa giữa con người với vũ trụ. Nhiều cổ vật gốm Chu Đậu hiện được trưng bày tại các bảo tàng ở nhiều quốc gia, cho thấy sức lan tỏa rộng của dòng gốm này trong lịch sử giao thương quốc tế.

Chu Đậu từng có thời gian dài bị lãng quên. Chỉ đến khi các nhà nghiên cứu phát hiện dấu tích gốm cổ, cùng những hiện vật Chu Đậu ở bảo tàng nước ngoài và trong các con tàu đắm, câu chuyện về làng gốm mới dần được đánh thức. Đặc biệt, con tàu đắm Cù Lao Chàm từng phát hiện hàng trăm nghìn hiện vật gốm thế kỷ XV, trong đó có nhiều sản phẩm gốm Chu Đậu, góp phần chứng minh rằng gốm Việt đã từng tham gia mạnh mẽ vào mạng lưới thương mại biển khu vực.

Từ năm 2001, dòng gốm Chu Đậu được phục hưng thông qua hoạt động của Công ty Cổ phần Gốm Chu Đậu. Những người làm nghề hôm nay vừa kế thừa men, dáng, hoa văn cổ, vừa sáng tạo sản phẩm mới phù hợp với đời sống đương đại. Gần đây, nhiều sản phẩm Chu Đậu được công nhận OCOP 5 sao; khu trưng bày, xưởng sản xuất và hoạt động trải nghiệm làm gốm cũng giúp du khách hiểu rõ hơn hành trình hồi sinh của một dòng gốm cổ.

Với du khách, Làng gốm Chu Đậu là nơi rất đáng ghé khi khám phá khu vực Hải Dương cũ. Đến đây, người ta có thể tham quan không gian trưng bày gốm cổ và gốm đương đại, quan sát nghệ nhân tạo hình, vẽ hoa văn, nung gốm, hoặc tự tay thử làm một sản phẩm nhỏ. Trải nghiệm ấy giúp người xem hiểu rằng phía sau một món đồ gốm không chỉ là đất, nước, men và lửa, mà còn là ký ức nghề nghiệp, bàn tay tài hoa và niềm tự hào của nhiều thế hệ.