Làng Nôm – Chùa Nôm là một điểm đến đặc sắc của Hưng Yên cũ, tiêu biểu cho vẻ đẹp làng quê Bắc Bộ còn lưu giữ được nhiều dấu tích xưa. Không gian nơi đây không chỉ có một ngôi chùa cổ, mà còn là cả một quần thể gồm cổng làng, đình, chùa, cầu đá, chợ Nôm, ao làng, giếng cổ, nhà thờ họ và những nếp nhà cổ nằm bên các lối gạch đỏ. Quần thể di tích làng Nôm được xếp hạng Di tích lịch sử – kiến trúc nghệ thuật quốc gia năm 2020.

Bước vào làng Nôm, du khách dễ cảm nhận được nhịp sống chậm và trầm mặc của một làng Việt cổ. Cổng làng bề thế, hồ nước trong xanh, cây cổ thụ, đường làng lát gạch và những mái ngói rêu phong tạo nên cảm giác bình yên, gần gũi. Từ trong làng, cây cầu đá cổ bắc qua dòng Nguyệt Đức dẫn sang khu chợ Nôm và Chùa Nôm. Cây cầu được làm bằng đá xanh nguyên khối, có nhiều nhịp, thành cầu và mỏm đá dầm cầu chạm khắc công phu, gợi dáng đầu rồng.

Chùa Nôm có tên chữ là Linh Thông cổ tự, còn gọi là chùa Đại Đồng. Theo tư liệu của Cục Di sản văn hóa, chùa đã được xây dựng lại từ năm Canh Thân 1680, sau đó tiếp tục được trùng tu qua nhiều thời kỳ. Kiến trúc chùa gồm tam quan, gác chuông, gác trống, sân chùa, tòa Tam bảo, nhà Mẫu, nhà Tổ và hai dãy hành lang. Tòa Tam bảo có bố cục kiểu “nội đinh ngoại quốc”, tạo nên một không gian thờ tự trang nghiêm, cân xứng và cổ kính.

Điểm làm nên sức hấp dẫn riêng của Chùa Nôm là hệ thống tượng thờ, hiện vật và cảnh quan gắn bó chặt chẽ với đời sống làng. Trong khuôn viên chùa còn có giếng nước cổ, vườn tháp, chuông đồng, cây hương đá, tháp đá, nhang án gỗ, câu đối, đại tự và nhiều di vật quý. Những giá trị ấy không chỉ thể hiện chiều sâu Phật giáo, mà còn cho thấy vai trò của chùa trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng làng Nôm.

Gần chùa là chợ Nôm, một không gian buôn bán cổ truyền từng có từ thời Lê và được trùng tu vào thời Nguyễn. Những dãy chợ gạch đỏ, mái ngói rêu phong, cùng nhịp họp chợ theo phiên khiến nơi đây không chỉ là điểm trao đổi hàng hóa, mà còn là một phần ký ức sinh hoạt của làng quê xưa.

Đến Làng Nôm – Chùa Nôm, du khách không chỉ vãn cảnh chùa hay chụp ảnh bên cầu đá, mà còn được bước vào một không gian văn hóa còn giữ khá rõ hồn cốt của làng Việt truyền thống. Ở đó, kiến trúc, tín ngưỡng, chợ quê, ao làng, giếng cổ và nếp sống cộng đồng cùng hòa quyện, tạo nên một điểm đến vừa bình dị, vừa giàu giá trị di sản.