Nhà thờ đá Phát Diệm là một trong những công trình Công giáo nổi bật nhất ở Ninh Bình, thuộc xã Lưu Phương, huyện Kim Sơn. Theo Sở Du lịch Ninh Bình, công trình được khởi dựng từ năm 1875 và hoàn thành năm 1898, do Đức cha Phêrô Trần Lục chủ trì xây dựng. Quần thể này gồm nhiều hạng mục như Phương Đình, Nhà thờ Lớn, các nhà thờ nhỏ, hang đá và hồ nước, tạo nên một không gian kiến trúc vừa trang nghiêm, vừa giàu bản sắc địa phương.

Điểm đặc biệt nhất của Nhà thờ đá Phát Diệm là sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc nhà thờ phương Tây và kiến trúc truyền thống Việt Nam. Thay vì những tháp chuông vút cao quen thuộc của nhiều nhà thờ châu Âu, Phương Đình ở Phát Diệm có dáng dấp gần với kiến trúc đình, chùa Việt, với mái cong, tầng lớp chắc khỏe và các chi tiết chạm khắc bằng đá. Trung tâm Xúc tiến Du lịch Ninh Bình giới thiệu Phương Đình có chuông lớn gần 2 tấn, đặt trên tầng ba của công trình.

Trong toàn bộ quần thể, Nhà thờ Trái tim Đức Mẹ thường được gọi là “nhà thờ đá” vì được xây dựng hoàn toàn bằng đá, từ nền, tường, cột, xà đến chấn song và phù điêu. Những mảng chạm hình hoa lá, chim phượng, cây trúc, cùng các chi tiết mang phong cách dân gian Việt Nam khiến công trình không chỉ là nơi thờ tự, mà còn là một tác phẩm nghệ thuật đá độc đáo.

Không gian Nhà thờ đá Phát Diệm đem lại cảm giác rất riêng. Phía trước có hồ nước, tượng Chúa Giêsu bằng đá trắng, phía sau là các khối kiến trúc gỗ, đá, mái ngói và sân rộng. Tất cả tạo nên vẻ cổ kính, trầm mặc, khác biệt với nhiều công trình Công giáo khác ở Việt Nam.

Đến Nhà thờ đá Phát Diệm, du khách không chỉ tham quan một thánh đường nổi tiếng. Đây còn là dịp để cảm nhận sự gặp gỡ giữa đức tin Công giáo, kỹ thuật xây dựng truyền thống và tâm hồn thẩm mỹ Việt Nam trên vùng đất Kim Sơn.