Nhà tù Hỏa Lò nằm tại số 1 phố Hỏa Lò, phường Cửa Nam, thành phố Hà Nội. Đây là một trong những di tích lịch sử đặc biệt của Thủ đô, gắn với ký ức đấu tranh kiên cường của nhiều thế hệ người Việt Nam yêu nước.

Công trình do thực dân Pháp xây dựng từ cuối thế kỷ XIX, theo bản vẽ được duyệt ngày 3 tháng 6 năm 1896. Khi ấy, Hỏa Lò được thiết kế như một nhà tù lớn, có tường gạch kiên cố, tháp canh, khu giam, xà lim và nơi đặt máy chém. Nơi đây từng được gọi bằng tên Pháp là Maison Centrale, nhưng trong ký ức người Hà Nội, cái tên Hỏa Lò còn gợi về vùng đất cũ từng có nghề làm gốm, với những lò nung đỏ lửa.

Trong những năm bị giam cầm, nhiều chiến sĩ yêu nước và cách mạng vẫn biến chốn lao tù thành nơi học tập, tổ chức đấu tranh, giữ vững niềm tin vào độc lập dân tộc. Sau này, một phần di tích được bảo tồn, trở thành không gian trưng bày tư liệu, hiện vật và câu chuyện về chế độ lao tù, tinh thần bất khuất, cũng như ký ức chiến tranh trong thế kỷ XX. Nhà tù Hỏa Lò được xếp hạng Di tích lịch sử quốc gia năm 1997.