Tháp Bình Sơn là một di tích kiến trúc nghệ thuật tiêu biểu của vùng Vĩnh Phúc cũ, nằm trong khuôn viên chùa Vĩnh Khánh, còn gọi là chùa Then, ở thị trấn Tam Sơn, huyện Sông Lô trước đây. Công trình còn được biết đến với các tên gọi Tháp Then, Tháp chùa Then hoặc Tháp chùa Vĩnh Khánh. Theo Cục Di sản văn hóa, tháp mang dấu ấn kiến trúc Phật giáo trong giai đoạn khoảng từ thế kỷ XIV đến XVI và là một trong những công trình gạch nung đặc sắc còn lại ở miền Bắc.

Ấn tượng đầu tiên khi đến Tháp Bình Sơn là dáng tháp cao, thanh thoát, vươn lên giữa không gian chùa cổ. Tháp hiện còn 11 tầng, không kể bệ tháp, có mặt bằng hình vuông và nhỏ dần về phía ngọn. Công trình được xây bằng hàng vạn viên gạch nung, trong đó nhiều viên được tạo hoa văn trang trí tinh xảo, góp phần làm nên vẻ đẹp vừa chắc khỏe, vừa mềm mại của kiến trúc cổ.

Điểm đặc biệt của Tháp Bình Sơn nằm ở kỹ thuật xây dựng và nghệ thuật trang trí. Những lớp gạch được sắp xếp khéo léo, các tầng tháp có gờ, chỉ, hoa văn và mảng trang trí tạo nhịp điệu rõ ràng. Nhìn từ xa, tháp giống như một khối kiến trúc đang thu dần lên trời; nhìn gần, người xem có thể nhận ra sự tỉ mỉ trong từng đường nét, từng mảng chạm trên gạch.

Năm 2015, Tháp Bình Sơn được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt, khẳng định giá trị nổi bật của công trình về lịch sử, kiến trúc và mỹ thuật. Di tích không chỉ là điểm tham quan của Vĩnh Phúc cũ, mà còn là tư liệu sống về trình độ xây dựng, thẩm mỹ và đời sống Phật giáo của người Việt trong nhiều thế kỷ trước.

Đến Tháp Bình Sơn, du khách không chỉ ngắm một ngọn tháp cổ bằng gạch nung. Đây còn là dịp cảm nhận sự bền bỉ của di sản, vẻ trầm mặc của không gian chùa làng và dấu ấn tài hoa của những người thợ xưa.