Trường lũy Quảng Ngãi là một di tích lịch sử – kiến trúc đặc biệt, trải dài qua nhiều vùng trung du và miền núi của tỉnh Quảng Ngãi. Khác với một ngôi đền, một ngọn núi hay một thành cổ nằm gọn trong một địa điểm, Trường lũy là cả một hệ thống lũy dài, gồm lũy đất, lũy đá, đường cổ và các đồn bảo đi kèm.

Theo tư liệu lịch sử, Trường lũy được xây dựng từ năm 1819, dưới thời vua Gia Long, do Lê Văn Duyệt đốc thúc thực hiện. Công trình chạy dọc vùng chuyển tiếp giữa đồng bằng và miền núi, vừa có chức năng phòng vệ, vừa gắn với việc kiểm soát và kết nối giao thương giữa miền ngược và miền xuôi.

Điều làm nên giá trị riêng của Trường lũy là cách con người tận dụng địa hình tự nhiên. Có đoạn lũy được đắp bằng đất, có đoạn xếp đá, men theo sườn núi, thung lũng và các điểm cao chiến lược. Vì vậy, Trường lũy không chỉ là một công trình quân sự xưa, mà còn là dấu tích của kỹ thuật xây dựng, tổ chức không gian và đời sống cư dân vùng biên giữa núi và đồng bằng.

Năm 2011, Trường lũy Quảng Ngãi được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia. Ngày nay, hành trình tìm hiểu Trường lũy giúp du khách hình dung rõ hơn một lớp lịch sử ít được biết đến của Quảng Ngãi: nơi giao nhau giữa đường núi, làng bản, ruộng đồng và ký ức mở cõi của miền Trung.