Vườn quốc gia Ba Vì nằm trên dãy núi Ba Vì, ở phía tây Hà Nội, cách trung tâm Thủ đô khoảng 50 đến 60 cây số. Đây là một trong những không gian rừng núi đặc biệt của miền Bắc, nơi thiên nhiên, lịch sử và tín ngưỡng xứ Đoài cùng gặp nhau trong một vùng cảnh quan rộng lớn.

Vườn quốc gia Ba Vì được hình thành từ khu rừng cấm quốc gia Ba Vì vào năm 1991. Hiện nay, khu vực này trải rộng trên địa bàn Hà Nội và tỉnh Phú Thọ, với phần lớn diện tích thuộc phía Hà Nội. Dãy Ba Vì có nhiều đỉnh núi nổi bật, trong đó đỉnh Vua và đỉnh Tản Viên từ lâu đã gắn với truyền thuyết Sơn Tinh, tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh và ký ức tâm linh của cư dân vùng Đoài.

Giá trị lớn nhất của Vườn quốc gia Ba Vì là hệ sinh thái rừng. Theo tư liệu bảo tồn thiên nhiên, nơi đây có các kiểu rừng á nhiệt đới và nhiệt đới trên núi thấp, với hệ thực vật, động vật phong phú, nhiều loài quý hiếm, cây thuốc và các loài đặc hữu. Khi đi sâu vào rừng, du khách có thể cảm nhận rõ sự thay đổi của khí hậu theo độ cao: càng lên cao, không khí càng mát, sương mù phủ nhẹ trên tán cây, tạo nên vẻ đẹp vừa hùng vĩ, vừa tĩnh lặng.

Bên cạnh thiên nhiên, Ba Vì còn có nhiều điểm tham quan văn hóa – lịch sử như Đền Thượng thờ Tản Viên Sơn Thánh, Đền Trung, Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đỉnh Vua, Tháp Báo Thiên, động Ngọc Hoa và những phế tích nghỉ dưỡng thời Pháp. Những công trình ấy khiến Vườn quốc gia Ba Vì không chỉ là nơi dã ngoại, leo núi, nghỉ mát, mà còn là không gian để tìm hiểu chiều sâu lịch sử và tín ngưỡng của vùng núi thiêng.

Đến Vườn quốc gia Ba Vì, du khách được bước vào một “lá phổi xanh” của Thủ đô, nơi mỗi con đường rừng, lớp mây, tán cây và tiếng chim đều nhắc con người về giá trị của thiên nhiên. Giữa nhịp sống đô thị, Ba Vì giữ lại một khoảng lặng trong lành, để nghỉ ngơi, khám phá và thêm trân trọng sự cân bằng giữa bảo tồn và phát triển.